Disengaging Culturalism: ARTISTIC STRATEGIES OF YOUNG MUSLIMS IN THE NETHERLANDS
Bregje Termeer, PhD
This ethnographic study examines how young Muslims in the Netherlands engage in artistic strategies that disengage from the culturalist logic of the Dutch dominant integration discourse. It investigates artistic production of young Muslims in the Netherlands as an exit strategy from the dominant discourse and as a process of authorship that yields emerging subjectivities. This study makes clear however, that not all art that seeks to opt out of the dominant discourse is able to do so. The strategy of exit is susceptible to being drawn back into the dominant discourse in attempts to be made legible within its parameters. When artworks made by young Muslims cannot be incorporated within the dominant discourse, they are often simply ignored or rejected by artistic institutions.
The subjectivities of Muslims that are generated in exit strategies resist the form of legibility that is demanded from the dominant discourse. They do not fit within a binary logic that posits the religious against the secular, the allochtoon against the autochtoon, the modern against the backward, etc. One of the goals of this study is to strengthen the often precarious position of these liminoid subjectivities by making them more visible, more legitimate and more ordinary within the social scientific domain.
This study thereby contributes to a critique of portraying Muslims unidimensionally in social scientific research. Furthermore, it develops a critique of research that understands Muslims with a family migration history solely by way of the themes that are put forward by the dominant discourse, such as integration and its supposed failure, being torn between two cultures, an emphasis on identity politics, etc. These themes are all too often presupposed to play the most important role in the lives of Muslims in Western Europe, so that Muslims often end up defined by them not only in political discourse and the dominant media, but also in social science. By making visible what artistic strategies young Muslims in the Netherlands practice in an attempt to opt out of the dominant discourse, this study emphasizes the other stories and images that speak about their everyday lives.
Key words: Visual anthropology; diversity; photography and social change; migration in Europe, culturalisation, integration debate, artistic production, power.
In dit proefschrift onderzoek ik hoe jonge moslims in Nederland zichzelf door middel van artistieke strategieën los proberen te maken van de culturalistische logica van het dominante Nederlandse integratie discours. Ik onderzoek artistieke productie van jonge moslims in Nederland vanuit twee perspectieven, als een exit strategie uit het dominante discours en als een proces van authorship (auteurschap) dat leidt tot de ontwikkeling van nieuwe subjectivities, of manieren van zijn.
De mate van politieke effectiviteit van kunst die een strategie van exit poogt te realiseren, hangt af van artistieke bemiddelaars. Zij introduceren de kunstenaars en hun werk tot artistieke en culturele instituties die werken vanuit een culturalistisch interpretatief kader, met het doel dit kader te bekritiseren. De bemiddelaars proberen de kunst te vertalen zodat deze leesbaar wordt binnen dit interpretatieve kader, terwijl ze tegelijkertijd afstand willen bewaren tot dit kader. Artistieke bemiddelaars kunnen op deze manier de strategie van exit uit het dominante discours transformeren tot een strategie van verzet tegen het dominante discours, wat vaak een mate van accommodatie aan dit discours vergt. De bemiddelaars kunnen dus gebruik maken van een combinatie van verschillende strategieën om het dominante discours te bekritiseren met kunst die probeert weg te blijven uit dit discours.
Het tweede perspectief dat ik onderzoek is dat van authorship dat de generatieve dimensie van exit naar voren brengt omdat het kijkt naar de kunstwerken die de kunstenaars in deze strategie produceren en de subjectivities, of manieren van zijn, die zij ontwikkelen. Deze subjectivities worden geanalyseerd als liminoid fenomenen, die de binaire logica van het dominante discours dat is geordend rondom classificaties zoals allochtoon – autochtoon, westers – niet-westers, religieus – seculier, modern – achterlijk, etc., problematiseren. Authorship wordt begrepen als een ingebedde praktijk die zich bevindt in een veld van verschillende krachten die er invloed op uitoefenen. Deze krachten omvatten materiële factoren en omgevingsfactoren waar de kunstenaars mee geconfronteerd worden, significant others zoals begeleiders, maar ook de grotere sociaal-politieke arena.