Onzichtbare architectuur: lichaam, ruimte en herinnering

Veldwerk notitie 2009:

De man in het Justus van Effenblok laat de woning van zijn vader zien. Het blok wordt binnenkort gerenoveerd en alle bewoners moeten tijdelijk ergens anders gaan wonen. De woning is gedeeltelijk leeg omdat de vader al is verhuisd. De man haalt de laatste spullen op. Hij vertelt hoe het huis vroeger was ingedeeld. De woning erboven is later toegevoegd aan de benedenwoning waardoor er een woning met een etage ontstond. De keuken en de slaapkamers zijn nu groter. De man loopt door de woning en gebaart waar de voordeur eerst was en hoe de kamers er vroeger uitzagen. Terwijl hij dingen zegt als: “En dan was hier de voordeur, en dan had je hier de keuken, en die was zo groot”, laat hij met zijn armen en handen zien waar de ruimtes waren en hoe groot ze waren.

Hij gebruikt zijn lichaam om aan te geven hoe het vroeger was, dit bewegen vult zijn verbale verslag aan. Het herinneren wordt hierdoor concreet. Terwijl de man langs de plekken in het huis loopt die zijn veranderd, gebaart hij een ruimte die er niet meer is. De voorwerpen, de materiële basis voor de herinnering, ontbreken. De herinnering wordt opgeroepen door het afbakenen van ruimte door het lichaam. Wanneer de ruimte wordt afgebakend krijgt hij vorm en worden de herinneringen sterker.